
Proses Endüstrisinde Fonksiyonel Güvenlik
Fonksiyonel Güvenlik (FS), hatalı ve kesintiye uğramış işlevsellikten kaynaklanan tehlikelere karşı sistemi koruma anlamına gelmektedir. Uluslararası alanda farklı endüstrilerde gereksinim, tasarım, operasyon, modifikasyonlar ve devreden çıkartman aşamalarında sürekliliğin sağlanabilmesi amacıyla ...

Proses Endüstrisinde Kimyasal Sebepli Yangin ve Patlamalara Yönelik Sektörel Analiz: 64 Farkli Kuruluş İncelemesi
ATEX çalışmaları endüstri kuruluşlarında alevlenir sıvıların buharları, yanıcı gazlar ve yanabilen tozların sebep olduğu patlamaları önlemek ve etkilerini sınırlandırmak için yapılmaktadır. Bu çalışmada ilaç, gıda, kimya, enerji, çimento, döküm ve petrol ve gaz endüstrilerinde 64 farklı kuruluşta yapılan...

Güvenilirlik Merkezli Bakım Programı Oluşturulmasında Kritiklik Analizleri
Sanayi kuruluşları rekabet koşullarında kendilerine yer bulabilmek için kaynaklarını doğru kullanmak ve verimliliği artırmak amacıyla birçok proje yürütmektedir. Bakım operasyonlarında gerçekleştirilmek istenen iyileştirmeler de bu projeler içerisinde kendilerine oldukça geniş yer bulmaktadır. Kuruluşlarda uygulanan bakım programlarının etkinliği verimlilik ve...

Varlık Bütünlüğü ve Güvenilirlik
Yaşanmış kazalardan edinilen derslerden de belirgin şekilde anlaşılacağı gibi büyük kazaların çok büyük bir bölümü varlık bütünlüğü ve güvenilirlik eksikliği kaynaklı yaşanmaktadır. Trevor Kletz’in kaleme aldığı “What Went Wrong?” kitabında; büyük yıkımlara sebep olan endüstriyel felaketlerin yaklaşık %50 sinin varlık bütünlüğü ve güvenilirlik eksikliklerinden kaynaklı olduğu...

Ex-proof Ekipman Etiketi Nasıl Olmalı?
Alevlenir kimyasalları depolayan, üretimini yapan ve dolumunu yapan işletmeler depolama miktarlarından bağımsız olarak ATEX kapsamı içerisindedir. Bu noktada tesislerin “Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik” gereği Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlaması ya da hazırlatması gerekmektedir.

Tehlikeli Bölgelerde Görsel Muayenenin Önemi
Ülkemizde birçok üretim tesisi farkında olarak ya da olmadan yanıcı kimyasallar ile çalışmakta ya da üretim faaliyetleri göstermektedir. Bu kimyasallar havada belirli bir konsantrasyona ulaştıktan sonra tutuşturucu bir kaynak varlığında patlayarak ciddi derecelerde can ve mal kaybına sebep olabilmektedir. Tutuşturucu kaynakların en belirgin olanlarından bir tanesi de tehlikeli...

Yaşanmış Kazalar ile Endüstriyel Güvenliğin Gelişimi
Bazı endüstrilerde kan ile yazılmış kurallar vardır. Bunların başında havacılık ve proses endüstrisi gelir. Kan ile yazılmış kural, yaşanan bir acı tecrübe sonrasında dersler çıkararak gelecek üretimlerde veya sistemlerde zorunlu uygulanacak kuralları belirtir. Örneğin akaryakıt sektöründe bir terminalde meydana gelen benzin ürünün taşması ve bir felaket meydana getirmesi neticesinde...

Güvenli Proses Tasarımında Temel Proses Kontrol ve Bağımsız Sistemlerin Önemi
Endüstriyel proses tasarımlarında araştırma ve geliştirme aşamasından tesisi devreye alma ve işletime kadar var olan bilginin artırılması amaçlanmaktadır. Proses yaşam döngüsünde bilginin varlığı ve yeterliliği Şekil.1 ‘de verilmiştir. Rutin operasyonda ihtiyaç duyulabilecek bilgi birikimi araştırma geliştirme, konsept tasarım ve detay mühendislikte ortaya konulmalıdır. Rutin...

İnsan Faktörleri ve İnsan Hatası
Whittingham’a göre insan hatası “hem eylemin kendisi hem de sonuç için tanımlanmış tolerans sınırları dahilinde belirlenmiş bir sonuca ulaşmak için, tek başına veya planlı bir dizi eylemin bir parçası olarak amaçlı bir eylemin istenmeyen bir başarısızlığı” şeklinde tanımlanmaktadır.[1] Gün geçtikçe artan kimyasal tesisler sonucu kimya endüstrisinde yaşanan insan kök sebepli iş kazası sayısı da artmaktadır. Kimya endüstrisindeki kaza...

Endüstriyel Tesislerin Zorlu Kış Şartları Altındaki Tehlikelere Hazır Hale Getirilmesi
Endüstriyel tesisler doğaları gereği bünyelerinde farklı tehlikeleri barındırmaktadırlar. Tehlike genel olarak insanlara, mülklere veya çevreye zarar verme potansiyeline sahip olan kimyasal ve fiziksel koşullar olarak tanımlanmaktadır. Endüstriyel tesislerde ise tehlikelerin ortaya çıkabileceği farklı kaynaklar bulunmaktadır. Genel olarak tesislerde bulunan kimyasallar, operasyonel hatalar, ekipman kaynaklı...

Distilasyon Kolonlarında Güvenli Tasarım ve Kontrol
Distilasyon, sıvı ya da buhar karışımından oluşan iki veya daha fazla maddenin istenilen saflıkta bileşenlerine ayrıldığı işleme denilmektedir. Distilasyon işlemi temel olarak kaynama noktası daha düşük olan maddelerin bileşenlerinin buhar fazında daha fazla miktarda olacağı, kaynama noktası daha yüksek olan bileşenlerin ise sıvı fazda daha fazla miktarda olacağı temeline dayanmaktadır. Distilasyon işlemi...

Proses Tehlike Analizlerindeki Belirsizliklerin Bulanık Mantık İle Kantitatifleştirilmesi
Tehlikeli kimyasalların kullanıldığı, depolandığı ve üretimlerinin gerçekleştiği endüstriyel tesisler proses güvenliği kazalarının meydana gelmesinde etkili ve içerisinde belirsizlikler bulunan farklı faktörler barındırmaktadır. Tüm bu faktörleri değerlendirebilecek bir tehlike analiz metodunun tasarlanması ve modellenmesi bu belirsizlikler sebebi ile mümkün olmamaktadır...

Yangın ve Gaz Sistemlerinin Güvenlik Bütünlük Seviyeleri ve Tesis Güvenilirlik Hedefine Etkileri
“Marsh and Mclennan Companies” tarafından yapılan araştırmaya göre 1974 – 2015 yılları arasında en büyük yıkıma neden olan 100 kazada yangın ve patlamaların verdiği zarar toplamda 25.5 Milyar Dolar’ın üzerindedir. Yangın ve patlamalara sebebiyet verecek büyük endüstriyel kazalarda gaztespit etme , yangın önleme ve yangından...

Proses Tehlike Analizlerinde Zaman Tahmini ve Değerlendirme Ekibinin Proje Bütçesine Etkisi
Proses tehlike analizleri kuruluşlarda Ar-Ge, tasarım, gözden geçirme, devreye alma ve devreden çıkartma gibi birçok aşamada uygulanmaktadır. Kullanılan analiz aracı projenin tehlike ve işletilebilirlik konularında olgunlaşmasına yardımcı olmaktadır. Kullanılacak aracın doğru seçimi çalışmadan beklentinin...

Toz Patlamaları
Ülkemizde ve dünyada ağaç endüstrisinden metal endüstrisine kadar geniş bir yelpazede toz malzemeler elleçlenmekte ya da proses şartları gereği oluşmaktadır. İşletme içerisinde kullanılan ya da açığa çıkan toz malzeme eğer gerekli önlem alınmaz ise şiddetli bir patlamaya neden olarak çalışanların hayatına ve maddi kayıplara mal olabilmektedir. Yanıcı tozlar genel olarak, 420 µm ya da daha küçük...

Statik Elektrik: Endüstrinin Gizli Tehlikesi
Elektrik kelimesi Antin Yunan kelimesi olan ve amber taşı (fosilleşmiş ağaç reçinesi) anlamı taşıyan elektron kelimesinden türemiştir. Amber aynı zamanda ışık saçan anlamında kullanılmaktadır. İlk elektriklenme olayı amber taşının hızlı bir biçimde törpülenmesi esnasında gözlemlenmiştir. Işık saçan ve küçük kıvılcımlar ile birlikte güçlü elektriklenme ilk defa Von Guericke tarafından yaklaşık 300 yıl önce...

Endüstriyel Tesislerde Alevlenebilir / Patlayıcı Ortamların Kontrolü ve Kriz Yönetimi
Ülkemiz sanayisinde hemen her gün yaşanan yangın ve patlamalarda çok sayıda can ve mal kaybı olmaktadır. Ülkemiz kimya sanayisinin %27’sini barındıran Kocaeli’nde 2016 yılı itfaiye istatistikleri incelendiğinde toplamda 790 adet yangın vakasına müdahale gerçekleştirilmiştir. Bu yangınlardan 140 tanesi endüstriyel kuruluşlarda...
Borulama ve Enstrümantasyon Diyagramları
2024 yılı, ProSCon için önemli bir dönüm noktası oldu. Proses güvenliği ve mühendislik çözümlerindeki uzmanlığımızı P&ID (Piping and Instrumentation Diagram – Borulama ve enstrümantasyon Diyagramı) çizim hizmetleriyle taçlandırarak yeni bir alana adım attık. 2016 yılından bu yana proses akış diyagramı (PFD) çizim hizmeti veren firmamız,…
Toz Patlamaları: Önlenebilir Felaketin Ardındaki Gerçekler ve Çözümler
GİRİŞ Ülkemizde her geçen gün toz patlamaları konusunda acı tecrübeler ediniyoruz. Bu tecrübeleri tekrar ve tekrar yaşamak zorunda değiliz. Bu tecrübeleri yaşamamızın önemli sebeplerinden birisi eskimekte olan sanayimizin patlamaları önlemeye yönelik tedbirlerindeki yetersizlik. Kurulu bir işletmede bu tedbirlerin alınmasında ise en önemli engel…
PATLAYICI ORTAM GÜVENLİĞİ VE PATLAMADAN KORUNMA UYGULAMALARININ FARKLI SEKTÖRLERDE UYGULAMALARI
Yusuf Mert Sönmez Mehmet Dilaver Fikret Ertan Bütün ProSCon Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ATEX çalışmaları endüstri kuruluşlarında alevlenir sıvıların buharları, yanıcı gazlar ve yanabilen tozların sebep olduğu patlamaları önlemek ve etkilerini sınırlandırmak için yapılmaktadır. Bu çalışmada ilaç, gıda, kimya ve petrol ve gaz endüstrilerinde…
Hatalı Zone = Hatalı CapEx
Yusuf Mert Sönmez ProSCon Mühendislik Kurucu Ortak – Kimya Yüksek Mühendisi GİRİŞ Tehlikeli alan (zone) sınıflandırması, yalnızca bir güvenlik gerekliliği değil; aynı zamanda mühendislik tasarımı, ekipman seçimi ve yatırım bütçesini doğrudan etkileyen stratejik bir karardır. Bu yazıda, yanlış yapılan zone sınıflandırmasının nasıl ciddi…
Arıtma Tesislerinde Acil Durumlar Esnasında Patlayıcı Ortamların Kontrolü
Yusuf Mert Sönmez ProSCon Mühendislik Kimya Yüksek Mühendisi GİRİŞ Kimyasalların bulunduğu işletmelerde arıtma tesisleri doğası gereği kirlenmiş atıksuların temizlenmesi amacıyla kullanılmaktadır. Arıtma tesislerinin kapasitesi işletmenin mevcut yükünün hesaplanması ile başlamaktadır. Bu kapasitenin hesabında tesisin rutin operasyonlarının…
Proses Endüstrisinde Fonksiyonel Güvenlik
Fonksiyonel Güvenlik (FS), hatalı ve kesintiye uğramış işlevsellikten kaynaklanan tehlikelere karşı sistemi koruma anlamına gelmektedir. Uluslararası alanda farklı endüstrilerde gereksinim, tasarım, operasyon, modifikasyonlar ve devreden çıkartman aşamalarında sürekliliğin sağlanabilmesi amacıyla fonksiyonel güvenlik standartları……
PROSES ENDÜSTRİSİNDE KİMYASAL SEBEPLİ YANGIN VE PATLAMALARA YÖNELİK SEKTÖREL ANALİZ: 64 FARKLI KURULUŞ İNCELEMESİ
Yusuf Mert Sönmez Mehmet Dilaver Fikret Ertan Bütün ProSCon Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ATEX çalışmaları endüstri kuruluşlarında alevlenir sıvıların buharları, yanıcı gazlar ve yanabilen tozların sebep olduğu patlamaları önlemek ve etkilerini sınırlandırmak için yapılmaktadır. Bu çalışmada ilaç, gıda, kimya, enerji, çimento, döküm ve petrol…
Güvenilirlik Merkezli Bakım Programı Oluşturulmasında Kritiklik Analizleri
Sanayi kuruluşları rekabet koşullarında kendilerine yer bulabilmek için kaynaklarını doğru kullanmak ve verimliliği artırmak amacıyla birçok proje yürütmektedir. Bakım operasyonlarında gerçekleştirilmek istenen iyileştirmeler de bu projeler içerisinde kendilerine oldukça geniş yer bulmaktadır. Kuruluşlarda uygulanan bakım programlarının etkinliği…
Ex-proof Ekipman Etiketi Nasıl Olmalı?
Ex-proof Ekipman Etiketi Nasıl Olmalı? Onur Arı Kimya Mühendisi Giriş Alevlenir kimyasalları depolayan, üretimini yapan ve dolumunu yapan işletmeler depolama miktarlarından bağımsız olarak ATEX kapsamı içerisindedir. Bu noktada tesislerin “Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik” gereği Patlamadan Korunma…
Endüstriyel Tesislerin Zorlu Kış Şartları Altındaki Tehlikelere Hazır Hale Getirilmesi
Endüstriyel Tesislerin Zorlu Kış Şartları Altındaki Tehlikelere Hazır Hale Getirilmesi Oğuzcan TAŞDEMİR Kimya Mühendisi Giriş Endüstriyel tesisler doğaları gereği bünyelerinde farklı tehlikeleri barındırmaktadırlar. Tehlike genel olarak insanlara, mülklere veya çevreye zarar verme potansiyeline sahip olan kimyasal ve fiziksel koşullar olarak…
İnsan Faktörleri ve İnsan Hatası
Meltem SÖĞÜTCEPINAR Kimya Mühendisi İnsan Faktörleri ve İnsan Hatası Whittingham’a göre insan hatası “hem eylemin kendisi hem de sonuç için tanımlanmış tolerans sınırları dahilinde belirlenmiş bir sonuca ulaşmak için, tek başına veya planlı bir dizi eylemin bir parçası olarak amaçlı bir eylemin istenmeyen bir başarısızlığı” şeklinde…
Güvenli Proses Tasarımında Temel Proses Kontrol ve Bağımsız Sistemlerin Önemi
Güvenli Proses Tasarımında Temel Proses Kontrol ve Bağımsız Sistemlerin Önemi Mehmet DİLAVER Kimya Mühendisi, CFSE #14433/17 Güvenli Proses Tasarımında Bağımsızlık Kavramı ve Risk Düşürme Faktörleri Günümüzde endüstriyel prosesler güvenilirlik, işletilebilirlik, verimlilik ve kullanılabilirlik noktalarından oluşan bir düzlemde…
Yaşanmış Kazalar ile Endüstriyel Güvenliğin Gelişimi
Yaşanmış Kazalar ile Endüstriyel Güvenliğin Gelişimi Yusuf Mert SÖNMEZ Kimya Yüksek Mühendisi Giriş Bazı endüstrilerde kan ile yazılmış kurallar vardır. Bunların başında havacılık ve proses endüstrisi gelir. Kan ile yazılmış kural, yaşanan bir acı tecrübe sonrasında dersler çıkararak gelecek üretimlerde veya sistemlerde zorunlu uygulanacak…
Tehlikeli Bölgelerde Görsel Muayenenin Önemi
Tehlikeli Bölgelerde Görsel Muayenenin Önemi Onur ARI Kimya Mühendisi Giriş Ülkemizde birçok üretim tesisi farkında olarak ya da olmadan yanıcı kimyasallar ile çalışmakta ya da üretim faaliyetleri göstermektedir. Bu kimyasallar havada belirli bir konsantrasyona ulaştıktan sonra tutuşturucu bir kaynak varlığında patlayarak ciddi derecelerde…
Proses Tehlike Analizlerindeki Belirsizliklerin Bulanık Mantık İle Kantitatifleştirilmesi
Proses Tehlike Analizlerindeki Belirsizliklerin Bulanık Mantık İle Kantitatifleştirilmesi Oğuzcan Taşdemir Mehmet Dilaver Yusuf Mert Sönmez ProSCon Mühendislik Sanayi ve Ticaret A.Ş. oguzcan.tasdemir@proscon.com.tr Kısa Özgeçmiş Oğuzcan Taşdemir lisans eğitimini Gazi Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü’nde tamamlamıştır. 2008 yılında ODTÜ’de…
YANGIN VE GAZ SİSTEMLERİNİN GÜVENLİK BÜTÜNLÜK SEVİYELERİ VE TESİS GÜVENİLİRLİK HEDEFİNE ETKİLERİ
Yangın ve Gaz Sistemlerinin Güvenlik Bütünlük Seviyeleri ve Tesis Güvenilirlik Hedefine Etkileri Giriş Proses endüstrisinde, üretim ve güvenlik açısından belirli bir sistematik içerisinde işleyişi sürdürebilmek için yönetim sistemleri uygulanmakta ve proses değişkenlerini azaltmak ve bu değişkenleri verimlilik ve güvenlik başlıklarında belirlenen…
Statik Elektrik: Endüstrinin gizli tehlikesi
Statik Elektrik: Endüstrinin Gizli Tehlikesi Giriş Elektrik kelimesi Antin Yunan kelimesi olan ve amber taşı (fosilleşmiş ağaç reçinesi) anlamı taşıyan elektron kelimesinden türemiştir. Amber aynı zamanda ışık saçan anlamında kullanılmaktadır. İlk elektriklenme olayı amber taşının hızlı bir biçimde törpülenmesi esnasında gözlemlenmiştir. Işık…
Proses Tehlike Analizlerinde Zaman Tahmini ve Değerlendirme Ekibinin Proje Bütçesine Etkisi
Proses Tehlike Analizlerinde Zaman Tahmini ve Değerlendirme Ekibinin Proje Bütçesine Etkisi Giriş Proses tehlike analizleri kuruluşlarda Ar-Ge, tasarım, gözden geçirme, devreye alma ve devreden çıkartma gibi birçok aşamada uygulanmaktadır. Kullanılan analiz aracı projenin tehlike ve işletilebilirlik konularında olgunlaşmasına yardımcı olmaktadır.…
Endüstriyel Tesislerde Alevlenebilir / Patlayıcı Ortamların Kontrolü ve Kriz Yönetimi
Özet Ülkemiz sanayisinde hemen her gün yaşanan yangın ve patlamalarda çok sayıda can ve mal kaybı olmaktadır. Ülkemiz kimya sanayisinin %27’sini barındıran Kocaeli’nde 2016 yılı itfaiye istatistikleri incelendiğinde toplamda 790 adet yangın vakasına müdahale gerçekleştirilmiştir. Bu yangınlardan 140 tanesi endüstriyel kuruluşlarda meydana…
Toz Patlamaları
Toz Patlamaları Giriş Ülkemizde ve dünyada ağaç endüstrisinden metal endüstrisine kadar geniş bir yelpazede toz malzemeler elleçlenmekte ya da proses şartları gereği oluşmaktadır. İşletme içerisinde kullanılan ya da açığa çıkan toz malzeme eğer gerekli önlem alınmaz ise şiddetli bir patlamaya neden olarak çalışanların hayatına ve maddi kayıplara…




