E Tipi Ekipman İç Kapasite Hesabı ve Doğrulaması

e tipi bağlantı kutuları ve panoların iç kapasite hesabının yapılması ve doğrulanması IEC 60079-14 ve “Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik” gereği uygulanmalıdır.
Ex ekipmanların muayenesinde bu doğrulama istenmektedir.

E Tipi Ekipman Nedir ve Nerelerde Kullanılır?

E tipi ekipman (Artırılmış Emniyet – Increased Safety), normal çalışma sırasında ark, kıvılcım veya aşırı sıcaklık üretme olasılığı düşük olan elektrikli ekipman parçalarına ek güvenlik önlemlerinin uygulandığı bir koruma tipidir. Bu koruma tipi, ekipmanın tehlikeli seviyelerde sıcaklığa ulaşmasını ve ark veya kıvılcım oluşmasını önleyerek güvenliği artırır.

E Tipi Ekipman İç Kapasite Hesabının ve Doğrulamasının Önemi

Bağlantı kutularında, diğer elektrikli ekipmanların aksine ana ısı kaynağı kutunun kendisi değil, içine
monte edilen terminaller ve bu terminallere bağlı olan kablolardır. İç kapasite hesabı, kutu içindeki kablo
yoğunluğu ve içinden geçen akımın yarattığı ısıl yükün, ekipmanın sıcaklık sınıfını (T sınıfı) aşmamasını
sağlamak için kritiktir. Bu hesaplama, tesisatın güvenli sınırlar içinde kalmasını ve patlayıcı atmosferi
ateşleyebilecek bir sıcaklık artışının önlenmesini garanti eder.

Kapasite Aşımında Olabilecek Durumlar

Kapasite sınırlarının aşılması, ekipmanın tasarım amacına aykırı bir ısıl yüklenmeye maruz kalmasına neden olur ve şu riskleri doğurur:

• • Sıcaklık Sınıfının Aşılması: Kutu içindeki sıcaklık, izin verilen maksimum yüzey sıcaklığı
    limitlerini (sıcaklık sınıfını) geçebilir.
  • Yalıtım Hasarı: Aşırı ısınma, iletkenlerin yalıtımına zarar vererek kısa devre riskini artırabilir.
  • Ateşleme Riski: İletkenlerin demetlenmesi ve aşırı akım yüklenmesi sonucu oluşan yüksek
    sıcaklıklar, ortamdaki patlayıcı atmosfer için bir ateşleme kaynağı haline gelebilir.

Kapasite Nasıl Doğrulanır

Kapasite doğrulaması için standartlarda iki temel yöntem öngörülür:

• Maksimum Dağıtılan Güç Metodu: Kutunun sertifikasında belirtilen maksimum güç (Watt)
  değerinin, içerideki tüm klemens ve kablo bağlantılarından kaynaklanan toplam güç dağılımıyla
  kıyaslanmasıdır.
• Tanımlanmış Düzenleme Metodu (Tablo Yöntemi): İmalatçı tarafından iletken kesiti, terminal
  sayısı ve izin verilen maksimum akım değerlerini içeren bir tablo sunulur. Tasarımcı, bu tabloyu
  kullanarak kutunun doluluk oranını hesaplar ve toplamın %100’den küçük olduğunu doğrular.

Doğrulama yapılırken değerlendirilen konular:

• Kutu içerisindeki kablo uzunluğu
• Kabloların demetlenmesi
• Tekil ve çoklu yük faktörü
• Komponent sertifikaları ve yeterlilikleri

Dokümantasyon Nasıl Olmaktadır?

Doğrulama süreci, tesisin doğrulama dosyasında detaylı bir şekilde kayıt altına alınmasıdır.
Dokümantasyon şunları içermektedir:

• Sertifika ve Talimatlar: Ekipmana ait Ex sertifikası ve üretici talimatları.
• Hesaplamalar: Tasarımcı tarafından yapılan "eb" veya "ec" terminal düzenleme hesaplamaları
  ve yük faktörü bilgileri.
• Teknik Detaylar: Terminal tipi, sayısı, iletken kesitleri ve maksimum izin verilen sürekli akım
  değerleri.
• Özel Koşullar: Eğer sertifikada "X" işareti varsa, bu özel kullanım koşullarına uyumun
  belgelenmesi
• Personel Yetkinliği: Tasarım, seçim ve kurulumu yapan kişilerin yetkinlik belgeleri ile
  doğrulama yapan personel yetkinlik belgeleri